السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
409
تفسير الميزان ( فارسي )
يهوديان حق را با اينكه علم به آن دارند كتمان مىكنند ، اينك آن آيه را از نظر خواننده مىگذرانيم : « فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ . . . وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّه الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ . . . الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَه كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ ، وَإِنَّ فَرِيقاً مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » « 1 » . و در معناى آيه اقوال مختلفى از مفسرين بر سر زبانها است ، مثل اينكه بعضى گفتهاند : جمله : * ( « وَلا تُؤْمِنُوا . . . » ) * كلام خداى تعالى است نه گفتار يهود به يكديگر و خطاب به صيغه جمع در جمله مذكور و در جمله * ( « ما أُوتِيتُمْ » ) * و جمله * ( « أَوْ يُحاجُّوكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ » ) * به مؤمنين است و خطاب به صيغه مفرد در كلمه « قل » به رسول خدا ص است . ( در اينجا لازم است تذكر دهم هم اكنون كه مشغول نوشتن اين مطالب هستم ساعت هشت شب است و من از كنار پيكر مطهر استاد بزرگوارم مؤلف اين كتاب و ده ها كتاب ديگر علامه سيد محمد حسين طباطبائى قدس سره بر مىگردم كه امروز يعنى هيجدهم محرم الحرام هزار و چهار صد و دو ، هجرى قمرى مطابق با بيست و چهارم آبانماه هزار و سيصد و شصت هجرى شمسى ساعت 9 صبح از دار دنيا رحلت نمود ، مىخواستم همين جا شرحى از احوال آن بزرگوار بنويسم ، ليكن فكر كردم رشته سخن تفسيرى قطع مىشود ، لذا اگر خداى تعالى توفيقى دهد در آخر همين جلد ، شرح مختصرى خواهم نوشت ان شاء اللَّه « مترجم » ) . بنا به گفته اين مفسر معناى آيه چنين مىشود : شما مسلمانان اعتماد نكنيد مگر به كسى كه پيرو دين شما باشد . تو اى پيامبر به ايشان بگو هدايت تنها هدايت خدا است ، زنهار چنان نباشد كه آيندگان همين دين شما و هدايت خدا را بيابند و شما از آن بىبهره باشيد و يا همانها نزد پروردگارتان با شما محاجه كنند - كه چرا با اينكه دليلى داشتيد عمل نكرديد - و نيز بنا به گفته وى كلمه « قل » در هر دو مورد خطاب به رسول خدا ص است . بعضى ديگر نظير اين را گفتهاند ، با اين تفاوت كه خطاب جمع در سه جمله : « * ( أُوتِيتُمْ ) * » و * ( « أَوْ يُحاجُّوكُمْ » ) * و * ( « عِنْدَ رَبِّكُمْ » ) * خطاب به يهود است ، در نتيجه معنا چنين مىشود : « شما مسلمانان جز به كسى كه پيرو دين شما باشد اعتماد مكنيد ، تو اى پيامبر به يهود بگو هدايت تنها هدايت خدا است ( و اين چه جاى تعجب است ) كه به كسى داده شود ، مثل آن هدايتى كه به شما داده شده و يا مسلمانان با شما محاجه كنند نزد پروردگارتان ، » به ايشان بگو
--> ( 1 ) كسانى كه كتابشان داديم ، كعبه را مىشناسند ، همانطور كه فرزندان خود را مىشناسند و محققا طائفه اى از ايشان حق را كتمان مىكنند با اينكه مىدانند .